Our life and Technology

तंत्रज्ञान आणि आपण 

हल्ली आपण अगदी सहजपणे  कुणा लाही सांगतो …TEXT  कर किवा व्हात्सप कर .  मग त्यावर  फोटो , कॉपी  एका सेकंदात जगाच्या टोकावर कुठेही पाठवतो . अगदी तीन चार वर्षाची माझी नातवंडे सुधा सहज पणे त्याचा वापर करतात 

. त्यामुळे आपण आपल्या आयुष्यात खूप ताणताणाव निर्माण केले आहेत हे खरे ।  एख्द्याने जर whatsap  केले असेल आणि त्याला तुम्ही जर का  उत्तर दिले नाहीत तर खैर नाही . जर तुमच्या बॉस ने पाठवले असेल आणि तुम्ही उत्तर दिले नसेल तर तुम्ही  नॉन रीस्पोन्सीव सहकारी  ठरता . … मग  बरीच  वर्ष मागे  गेले  की  जाणवते  आयुष्य खूप शान्त आणि सुखाचे होते . मी  जेव्हा नौकरी सुरू केली  तेव्हा संगणक सुरु  झाले होते .  मेमो  सेक्रेटरी  तयार करून  त्यावर  सही केल्यावर  पाठवले  जायचे . दोन दिवसांनी  त्याला  उत्तर  यायचे .  एकूणच  सर्व  काही  शांतपणे चालायचे .

तीच गत  फोन च्या  बाबतीत . आठवा तो  काळ जेव्हा फोन नोंदणी करताना टेलिफोन वाले ग्राहकांना रडकुंडीला आणायचे . ज्यांच्याकडे घरी फोन असायचे  त्यांना खास  status  असायचे .

पण  सॅम पित्रोदा या विलक्षण  माणसाने  सर्व चित्र  बदलूनच टाकलं . नन्तर बाहेर गावी किवा परदेशी  बोलणे फारच सोपे   झाल.
नंतर  अर्थात  मोबाईल फोन ने  उल्थापालथ  केली . अगदी भाजीवाल्यापासून  मोलकरणी  पर्यन्त सर्वच फोन कानाशी लाऊन  बोलताना  दिसले . त्या बरोबर सर्व  माणसे जोडली  गेली . मग ती पत्रे , तारा  सर्व  काही गायब झाली . पण
त्याच  बरोबर  प्रेमाची , वाट पाहायला  लावणारे  सुंदर  क्षण हि हळू  हळू  लुप्त  झाले . पत्रांची  वाट पाहणे  संपले . वाढदिवसाला  किवा सणांना  भेटून सदिच्छा  काळाआड  गेल्या आणि  कोरडे  SMS  फिरू  लागले ।
मग  वाटते  तंत्रज्ञान  आणि आपण याचा योग्य  balance व्हायला  हवं

आज गणपती बाप्पाला सर्वांनी निरोप दिला . गेले दहा बारा दिवसात सर्व लोकांचे कान किटून गेले असतील.कित्येक आजारी किवा लहान मुलांच्या झोपा कर्कश आवाजाने उडाल्या असतील पण त्याचे कुणालाच देणे घेणे नाही . सण किवा एखादा धार्मिक क्षण साजरा करताना ध्वनी प्रदूषण का करतात आणि कुठल्या शास्त्रात लिहून ठेवले आहे हे त्यांनाच माहित . खरे तर साक्षात गणपती सुद्धा आवाजाला किटला असेल. तो देवच का हे बंद करीत नाही हे माहित नाही बिचारे लोकमान्य टिळक ! त्यांना खरे आपण हे सर्व का सुरु केले असेच वाटत असेल. जन जागृती साठी सुंदर प्रसन्न प्रयोग सुरु केले त्याचे इतके बाजारीकरण होईल असे वाटले नसेल त्यांना. sorry आदरणीय लोकमान्य टिळक . आम्ही तुमचे कार्य कुठल्याच क्षेत्रात तडीस नेहेले नाही. देशभक्ती फक्त सिनेमा गृहात राष्ट्र गीत चालू होते तेव्हा उठून उभे राहण्यापुर्ते मर्यादित ठेवले आहे . पुढील वर्षी देव आम्हाला सद्बुद्धी देओ .

माझ्या लहानपणापासून शिपिंग व्यवसायाचे एक प्रचंड आकर्षण होते . माझ्या शाळेत एकदा एका शिपिंग कंपनीचे काही अधिकारी आले होते आणि माझ्या एका मित्राच्या भावाला खलाशी म्हणून नेमणूक करून घेऊन गेले. सबंध गावामध्ये चर्चा आणि चुरस कथा येऊ लागल्या . त्या काळी इम्पोर्टेड वस्तूंचे आकर्षण त्यांनी सुट्टीत आणलेल्या आम्हा सर्वाना होताच . नंतर माझा मोठा भाऊ अधिकारी झाला . त्याच्या बोटीवर फाइव स्टार हॉटेल प्रमाणे वातावरण पाहून आम्ही सर्व खुश होत असू . पण हल्ली जागतिक मंदी मध्ये हा पूर्ण व्यवसाय भरडला गेला आहे . त्यातून सागरी चाचे अधून मधून जीवघेणा त्रास देतात . आपल सरकार फार काही करू शकत नाही . आज बातमी वाचली ......कित्येक बोटी बंदरात अडकून आहेत . इंधन नाही , काम नाही म्हणून बोटीवरील लोकांना पगार नाही सुविधा नाहीत ......न्यालायानी बोटी विकून पगार द्या म्हणून आदेश दिलेत ....पण इलाज नाहीत.... अचानक आलेली स्थिती पाहून वाईट वाटले . एक चकचकीत असा मार्ग असुरक्षित झाला खरे तर देशाची अर्थ व्यवस्था पूर्ण अवलंबून असते . कधी बाहेर पडेल या वाईट अवस्थेतून ?

मंगलमूर्ती गजाननाचे आगमन उद्या सर्वत्र होईल . गणपती दैवत हे माणसावरील संकटे दूर करते अशीच श्रद्धा आहे . गणपतीच्या आगमनाने उत्सवाचे वातावरण होते . पण आज ह्या गोष्टीवरून विश्वास उडू लागला असे वाटते . कारण आज सर्वाचे बाजारीकरण झाले आहे . छोटे मोठे राजकारणी आणि गुंड प्रवृत्तीचे गल्लीतले नेते यांनी बळजबरीने हे सार्वजनिक गणपती मंडळे हाती घेतले आहेत . आणि तिथूनच चांगली माणसे मागे पडली .पूर्वी हि सर्व मंडळे समाजातील विचारवान्ताना बोलवीत असत , उत्तम कलावंताना आदराने कला सादर करण्याची संधी दिली जात असे. वातावरण एका पवित्र भावनेने भरलेले असायचे . आज सगळीकडे खर्चिक रोषणाई ज्या लोकांवर लादलेल्या वर्गणीतून केल्या जातात . लोकाच्या भावनांचा बाजार करून गर्दी करण्यासाठी वापरायचा हे सरास चालू आहे. अर्थात काही मंडळे अपवाद आहेत. आताशी हे सण आले कि अंगावर काटा येतो . जोरजोरात कर्कश आवाजात ढोल बडवतात त्यात बॅंजो नावाचे विचित्र वाद्य कान किटून टाकतात . त्यांना कसा त्रास होत नाही हे मोठे कोडे असतं. त्यांची काय मानसिकता असते हे त्यांनाच माहित . तीच गोष्ट गोविंदाची . मुले पडतात आयुष्यात उठून जातात. का आपला समाज राजकार्ण्याचा पाठ पुरावा करतात . ? का पर्यावरणाचा नाश करताहेत ? गल्ली बोलत गणपती बसवण्या ऐवजी एका ठिकाणी बसवून खर्च कमी करत नाहीत? मी कधीच गर्दीत घुसून दर्शन घेत नाही किवा पैसे देऊन , कोणाची तरी ओळख काढून घुसायचा प्रयत्न करीत नाही माझ्या कडून मी प्रामाणिक पणे सर्व बाजारीकरणा पासून दूर राहण्याचा प्रयत्न करतो किवा पळवत शोधतो म्हणायचे . कधी तरी धैर्य येउन मी मी वाईट प्रवूर्तींचा मुकाबला करेन !!