शेक्सपीअर आजच्याच दिवशी , २३ एप्रिल १६१६ , म्हणजे बरोबर ४०० वर्षापूर्वी मरण पावला . आजही जगाच्या पाठीवर असा एकही देश नाही जिथे त्याच्या साहित्याचा प्रभाव पडला नाही . आज गुगल ने त्याचे चित्र dudal लाऊन सर्व जगाला त्याची आठवण करून देऊन त्याच्या कामाची आठवण जागवली आहे . तो अस्सल किमयागार होता हे खरे . तो फक्त ५२ वर्षे जगाला पण किती प्रचंड काम केले .
इंग्रजी साहेबाचा कौतुक असे कि आज आजही stanford ह्या त्याच्या जन्म गावी त्याचा जन्मदिन सण साजरा केल्याप्रमाणे त्याला अभिवादन करतात
गोविंद तळवलकर म्हणतात "शेक्सपीअरच्या नाटकांना देशकालाच्या मर्यादा नव्हत्या . त्यामुळे असे म्हणायचा प्रघात पडला की सर्व जग हि रंगभूमी होती आणि रंगभूमी ही त्याचे जग होते "
नेल्सन मंडेला त्यांच्या २७ वर्षाच्या कारावासात शेक्सपीअरचे सर्व साहित्य खंड ठेऊन असायचे . ज्या रॉबिन बेटावर ते होते त्याला तेथील बायबल असे म्हणायचे . साथीदारांना नाटकातील उतारे वाचून दाखवायचे
कधीतरी शेक्सपीअर वाचायची इच्छा आहे किवा त्यासाठी माझ्या इंग्रजी जाणणाऱ्या मित्राला गाठणार आहे
 |
| किमयागार |
तसे तर युगपुरुष नेहमीच छोट्या आयुष्यात खूप अलौकिक कामं करून आपला ठसा कालातीत ठेवतात . द्यानेश्वर माउली , शिवाजी महाराज किती कमी आयुष जगले पण त्यांनी केलेली कामं सामान्य माणसाला दहा आयुष्यात जमली नसती .
त्याच्या हयातीत इंग्रजांनी खूप ,मान आणि पैसा दिला . आणि त्याच्या मृत्यू नंतर ४०० वर्षे त्याचे घर , तो जिथे राहायचा ती वास्तू अजूनही प्राणापलीकडे जपून ठेवली आहे . गेल्या चार शतकात जगातील सर्व देशात त्याची नाटके , कविता , सुनीते (Sonnet) ह्या बऱ्याच आधुनिक भाषात झाली आहेत . असे म्हणतात त्याची सुनीते एका स्त्री ला उद्देशून आहेत . मेरि फिटन या कृष्णवर्णीय स्त्रीला उद्देशून होती, ती म्हणे इतर इंग्रजा पेक्षा कमी गौर वर्णीय होती . ती खूप धनिक होती आणि त्याच्या प्रेमात होती असेहि म्हणतात .
तसे तर तो नट होण्यासाठी लंडन मधील ग्लोब थिएटर मध्ये आला पण नंतर नाट्य लेखनात गुंतला । ती नाटके इतकी गाजली की मानवी मन आणि नातेसंबध ह्याचे अतिसुंदर कालातीत भाष्य होऊन राहिली आहेत गेली चार दशके . आपल्या कडेही हिंदी ,मराठी नाट्य व सिनेमा मध्ये खूप प्रभाव करून गेला आहे . ज्यांनी शेक्सपीअर वाचला सुद्धा नाही त्यांना सुद्धा ह्या मराठी हिंदी कलाकृतींनी प्रभावित केले . ह्यावरून शेक्सपीअरनी लिहलेल्या कलाकृती किती समृद्ध होत्या ह्याची कल्पना येते. आपल्याकडे कुसुमाग्रजांनी नटसम्राट अजरामर केलं . विशाल भारद्वाज ने मकबूल (म्याक्बेथ ) , अंगूर (कॉमेडी ऑफ एरर्स ) , ओंकारा , हैदर (hamlet ) सारखे आधारित अप्रतिम सिनेमा बनवले . इतकी वर्ष होऊन मानवी स्वभाव बदलला नाही हे खरच म्हणायचे
आमच्या शाळेत देशपांडे सर होते ते लिअर ची कथा मन लाऊन सांगत ……. ते सांगताना ते अभिनय करत असत . तेव्हा पासून वाटायचं कि आपण कधीतरी आयुष्यात शेक्सपीअर वाचायचा .
त्याशेक्सपीअरची वाक्ये आपण अगदी सहजपणे वापरतो …… to be or not be , Brutus you too , That omay smile and smile and be a villain " हे Hamlet मधले प्रसिद्ध वाक्य , जे आपण रोजच्या आयुष्यात दुट्टपी वागणाऱ्या मित्राचा बुरखा फाडणारा आहे
ज्या काळात शेक्सपीअर लिहित होता त्याचकाळात आपल्याकडे संत एकनाथ द्यानेश्वरीची ची प्रत शुद्ध करण्यात गुंतले होते असे म्हणतात . शेक्सपीअर काळाच्या पुढे असणे दिसून येते . आजहि जगातील भाषा शास्त्रज्ञ , मानसशास्त्रज्ञ त्याच्या समस्त लिखाणाचा अभ्यास करीत आहेत
त्याच्या हयातीत इंग्रजांनी खूप ,मान आणि पैसा दिला . आणि त्याच्या मृत्यू नंतर ४०० वर्षे त्याचे घर , तो जिथे राहायचा ती वास्तू अजूनही प्राणापलीकडे जपून ठेवली आहे . गेल्या चार शतकात जगातील सर्व देशात त्याची नाटके , कविता , सुनीते (Sonnet) ह्या बऱ्याच आधुनिक भाषात झाली आहेत . असे म्हणतात त्याची सुनीते एका स्त्री ला उद्देशून आहेत . मेरि फिटन या कृष्णवर्णीय स्त्रीला उद्देशून होती, ती म्हणे इतर इंग्रजा पेक्षा कमी गौर वर्णीय होती . ती खूप धनिक होती आणि त्याच्या प्रेमात होती असेहि म्हणतात .
तसे तर तो नट होण्यासाठी लंडन मधील ग्लोब थिएटर मध्ये आला पण नंतर नाट्य लेखनात गुंतला । ती नाटके इतकी गाजली की मानवी मन आणि नातेसंबध ह्याचे अतिसुंदर कालातीत भाष्य होऊन राहिली आहेत गेली चार दशके . आपल्या कडेही हिंदी ,मराठी नाट्य व सिनेमा मध्ये खूप प्रभाव करून गेला आहे . ज्यांनी शेक्सपीअर वाचला सुद्धा नाही त्यांना सुद्धा ह्या मराठी हिंदी कलाकृतींनी प्रभावित केले . ह्यावरून शेक्सपीअरनी लिहलेल्या कलाकृती किती समृद्ध होत्या ह्याची कल्पना येते. आपल्याकडे कुसुमाग्रजांनी नटसम्राट अजरामर केलं . विशाल भारद्वाज ने मकबूल (म्याक्बेथ ) , अंगूर (कॉमेडी ऑफ एरर्स ) , ओंकारा , हैदर (hamlet ) सारखे आधारित अप्रतिम सिनेमा बनवले . इतकी वर्ष होऊन मानवी स्वभाव बदलला नाही हे खरच म्हणायचे
आमच्या शाळेत देशपांडे सर होते ते लिअर ची कथा मन लाऊन सांगत ……. ते सांगताना ते अभिनय करत असत . तेव्हा पासून वाटायचं कि आपण कधीतरी आयुष्यात शेक्सपीअर वाचायचा .
त्याशेक्सपीअरची वाक्ये आपण अगदी सहजपणे वापरतो …… to be or not be , Brutus you too , That omay smile and smile and be a villain " हे Hamlet मधले प्रसिद्ध वाक्य , जे आपण रोजच्या आयुष्यात दुट्टपी वागणाऱ्या मित्राचा बुरखा फाडणारा आहे
ज्या काळात शेक्सपीअर लिहित होता त्याचकाळात आपल्याकडे संत एकनाथ द्यानेश्वरीची ची प्रत शुद्ध करण्यात गुंतले होते असे म्हणतात . शेक्सपीअर काळाच्या पुढे असणे दिसून येते . आजहि जगातील भाषा शास्त्रज्ञ , मानसशास्त्रज्ञ त्याच्या समस्त लिखाणाचा अभ्यास करीत आहेत
इंग्रजी साहेबाचा कौतुक असे कि आज आजही stanford ह्या त्याच्या जन्म गावी त्याचा जन्मदिन सण साजरा केल्याप्रमाणे त्याला अभिवादन करतात
गोविंद तळवलकर म्हणतात "शेक्सपीअरच्या नाटकांना देशकालाच्या मर्यादा नव्हत्या . त्यामुळे असे म्हणायचा प्रघात पडला की सर्व जग हि रंगभूमी होती आणि रंगभूमी ही त्याचे जग होते "
नेल्सन मंडेला त्यांच्या २७ वर्षाच्या कारावासात शेक्सपीअरचे सर्व साहित्य खंड ठेऊन असायचे . ज्या रॉबिन बेटावर ते होते त्याला तेथील बायबल असे म्हणायचे . साथीदारांना नाटकातील उतारे वाचून दाखवायचे
कधीतरी शेक्सपीअर वाचायची इच्छा आहे किवा त्यासाठी माझ्या इंग्रजी जाणणाऱ्या मित्राला गाठणार आहे
 |
| 23 rd April 2016 |
No comments:
Post a Comment